Soroban Nedir?

Soroban, Japonca’da abaküs demektir. Hesap makinesinin atası sayılan abaküsün Japonya’da kullanılan modeli olan soroban, bir hesaplama enstrümanıdır. Soroban’ın 1930'larda geliştirilen klasik modeli mental aritmetik çalışmaları için de kullanılır.

Soroban’ın orta kirişinin üzerindeki tek boncuk 5 değerini (bu boncuklar, cennetsel boncuk olarak da adlandırılır) ve kirişin aşağısındaki dört boncuk ise 1 değerini temsil eder (toprak boncuklar). Bir soroban içinde çubukların sayısı her zaman tek sayı olur. Temel modellerin genellikle on üç çubuğu vardır. Ancak standart modellerin de çubuk sayısı 17, 23, 27 olabilir. Her çubuk bir basamağı temsil eder.

Japonya'da yapılan sorobanların çoğu ahşaptan yapılır, boncukların da ahşap olmasına özellikle özen gösterilir. Boncuklar (bir çift koni şeklinde) genellikle biconal şeklindedir. Özellikle Japonya dışında yapılan bazı soroban boncukları, mermer, taş, hatta plastik bile olabilir ancak ahşaptan alınan verimi sağlayamazlar. Bir sorobanın maliyeti malzemelere bağlı olarak artabilir.

İyi bir Soroban’da plastik ve renkli boyalar kullanılmaz. Soroban alırken ucuzunu aramak hatalı bir seçimdir, hesaplamada size üstün bir yetenek sağlayan bu enstrümanda ucuza kaçılmamalı, malzemesine işçiliğine ve özellikle ebatlarına çok dikkat edilmelidir.

Soroban kirişinin üzerindeki noktalar birim çubuklarını temsil eder. Bu birim çubukları ve bunlardan herhangi biri hesaplanan tam sayının son rakamını göstermek için belirlenir.

Hesap makinelerinin popülerliğine rağmen, Soroban günümüzde hala kullanılmaktadır. Japonya Ticaret ve Sanayi Odası, lisanslı Japon Soroban kullanıcılarına işe alımlarda öncelik tanır. Lisanslı kullanıcılar, her sene Soroban sınavına girerek derecelerini yükseltirler.

Soroban’da ondalık sayı sistemi, görsel olarak ortaya konabilir. Çünkü, Japonya’da Soroban, matematik derslerinin bir parçası olarak ilköğretim okullarında öğretilir. Soroban öğretirken, öğretmenler şarkı gibi melodili bir şekilde talimat verirler. Soroban kullanım yeterliliğine sahip insanlar, Anzan olarak bilinen zihinsel hesaplama sistemine geçerler ve bu öğretimin bir parçası olarak, görselleştirme ve zihinsel hesaplama alanında özel yetenek kazanırlar.

Hesap makinesinin kullanım kolaylığına rağmen, bazı ebeveynler çocuklarını Soroban öğrenmeleri için kurslara çocuklarını gönderirler. Burada ebeveynin amacı çocuklarını hesap makinesine bağımlı kılmadan hesap makinesinden daha hızlı hesap yapmalarını istemeleridir.

Soroban ayrıca Alzheimer hastalığının tedavisinde de kullanılır.

Tarihi

Soroban 14. Yüzyıl’da Çin’den (Suanpan) kuzeye, 15. Yüzyıl’da da Kore yarımadasının üzerinden Japonya'ya gelmiştir. Suanpan ilk soroban formatı ile (kullanımı zor olan modeli) iki cennet boncuk kiriş üzerinde ve beş toprak boncuk kiriş altında olarak kullanılmıştır. Suanpan, ülkeye girişinden beri Japon tüccarlar tarafından kullanılıyor olmasına rağmen, Soroban, 17. yüzyıla kadar yaygın değildi.

Bu yüzyıldan sonra Seki Kowa dahil olmak üzere birçok Japon matematikçi, bu sistemi kapsamlı olarak okudu ve geliştirdi. 1850 yılında,iki cennet boncuklu ve beş toprak boncuklu suanpan kullanımdan kaldırıldı. 1891 yılında, bir cennet boncuk ve dört toprak boncuklu modern yapılanmanın oluşturulması ile bir toprak boncuk ve bir cennet boncuk da kaldırıldı . Bu yapılandırma daha sonra 1930 yılında tekrar inşa edildi ve günümüzde kullanılan Soroban’a ulaşıldı. Soroban esas olarak 1940'lı yıllarda popülerliğine kavuşmuştur.

Günümüzde Mental Aritmetikte kullanılan Soroban, aritmetiği büyük ölçüde basitleştirmektedir. Soroban ve Anzan çalışan kişilerin hızlı bir şekilde, hesap makinesi yada bilgisayardan daha hızlı hesap yaptıkları bilinmektedir.

EĞİTİMDE VE MODERN JAPON TOPLUMUNDA SOROBAN

Batı dillerinde Abaküs denilen Soroban, ilk hesap makinesi olarak kabul edilir. Japonya'da kültür ve eğitim gelişiminde önemli bir rol oynamıştır.Soroban tekniklerinin Japon kültürünün önemli bir unsuru olduğunu iddia edilmektedir.

Çinden 15. ve 16. yüzyıllarda Japonya'ya getirilen soroban değiştirildi.17. yüzyılda en hızlı soroban yayılması yaşandı Edo Döneminde soroban kullanımı ve büyük ölçüde halk eğitimine katkıda bulunmuştur.Yöneticiler ve halk soroban tekniklerinin değeri fark etti, matematik becerilerini geliştirmek, doğru ve hızlı bir şekilde hesaplamak için mükemmel bir yoldu.Nüfusun büyük çoğunluğu için sayılar büyük anlam taşır hale geldi. Edo döneminde hızlı bir ekonomik gelişmenin soroban tekniklerinin yaygınlaşması sonucu olduğuna inanılıyor.

Edo Dönemi boyunca, Japonya kapalı, kendi kendini idame ettiren ülke oldu. Onun eğitim sistemi ilerledi ve soroban öğretimi devam etti. Bu zamanda, Japonya hızlı modernleşme, ekonomik gelişme ve eğitim sisteminde ilk değişimi yaşadı. Matematik eğitiminde, Arapça sayılar kağıt üzerinde hesaplamalar tanıtıldı. Yeni numara sistemine rağmen, soroban eğitimde güçlü konumunu korudu . Meiji Dönemi sırasında, nüfusun çoğunluğu Anzan (mental aritmetik) ve matematik'de büyük beceri gösterdi.

1944 yılında Sorobanla hesap yapılırken daha fazla hız kazanmak ve soroban kullanıcılarının ihtiyacını karşılamak için resmi soroban sınav sistemi Japonya Ticaret ve Sanayi Odası tarafından tanıtıldı. Çarpma, bölme, toplama ve çıkarma, dört alanda hız ve doğruluk için resmi sınav testi hazırlandı. Sınav derecelendirmeleri "kyu" olarak adlandırılır. Bir kişi ilk kyu sınavı geçerek nitelikli soroban öğretmeni olabilirimiydi? İlk resmi sınav uygulandı, yaklaşık 45 milyon kişi sınavları almış ve 11 milyon kişi Sınavda 3., 2., ve 1. kyuya yükselmişti.

Sınavlar tanıtılmış ve pek çok insan bunları almış olsa da, okullarda soroban gereksinimleri giderek azalmıştır. Neden? Bu soru, Japon toplumunun modernleşme ve bilgisayarlaşmaya doğru ezici bir eğilimi tarafından cevaplanır. Bugün, yeni yüksek teknoloji bilgisayarlar, ev aletleri ve eğlence öğeleri ile technostress bir artış ve insan değerlerinin ve düşünme sürecinin azaldığı hızlı tempolu dünya yarattık. Yüksek teknoloji ürünü makineler ve zaman tasarrufu sağlayan cihazların kullanımı ile, insanlar işin arkasındaki temel süreçleri unutmuştur. Toplum felsefe ve sanat gibi hayatın temel öğrenme ve anlama olgularına daha az zaman harcamıştır.

Aynı zamanda, toplumun artık yeni teknolojik cihazların rahatlığı varken neden soroban ile temel matematik becerilerini geliştirme gereği duyması gerektiğini anlatmak, tüm bunların arkasındaki temel değerleri cevaplamamız gerekiyor.

Soroban nedir?

Nereden geldi?

Dünyada nasıl bir rolü var?

Değişen modern toplumlarda sorobana neden ihtiyaç var?

Neden Japonya ve uzak doğuda bu kadar yüksek bir değeri var?

Ülkemizde bu sektör nasıl gelişiyor,doğru olarak uygulanıyor mu?

Soroban nasıl hızla ilerleyen Bilgisayar toplumun değeri olabilir?

Biz soroban eğitimini nasıl ve hangi şartlarda vermeliyiz?

Toplumda herkese dört işlemi, soroban ve anzan kullanarak hesaplama becerisi kazandırmak mümkün mü?

Ebeveynlerin çocuklarına soroban eğitimi aldırması gerekir mi?

Toplum hızla modernizasyon nedeniyle değerli becerilerini kaybetme tehlikesi yaşadı ve günümüzde soroban dahil olmak üzere tüm alanlarda temel değerlerini öğretmeye ve öğrenmeye dönüyor.

Japonya Milli Eğitim Bakanlığı matematik temelleri öğretiminde soroban tekniklerini takdir etmiş ve 2009 yılında, ilköğretim müfredatını üçüncü sınıfta sadece soroban çalışması içerecek şekilde revize etmiştir.

Sorobanı Uluslararasılaştırma.

Soroban tarihinin açıkça sadece Japon olmadığını gösterir. Başlangıçta oldukça uluslararası bir öğe oldu.Japonyada 23 yıldır yabancı uyruklu öğrencilere bedava soroban dersleri uygulanıyor. Amaç Japon kültürünün bir parçasını paylaşmak ve Japonya ile diğer ülkeler arasında dostluk ve iyi niyeti teşvik etmektir.

Yabancı öğrenci eğitim sınıfı Osaka Abacus Derneği ve Osaka Ticaret ve Sanayi Odası tarafından desteklenmektedir. Tüm talimatlar İngilizce olarak verilmektedir ve profesyonel Japon soroban öğretmenleri tarafından bire bir öğretilir. 1986 yılından bu yana, 81 ülkeden 920 öğrenci katıldı. Yaklaşık 50 öğrenci 3. kyuya geçti; yaklaşık 400 öğrenci 4., 5. veya 6. kyu almış ve 90 öğrenci anzan sınavlarını başarı ile geçmişlerdir.